Ağu 16 2011

Yatırım değil reklam

Kategori: Sponsorluk,Spor EkonomisiCeyla Kütükoğlu @ 8:13 am

Türk basketbolunda 80 ve 90’lı yıllarda müessese takımı kavramı alıp başını gitmişti. Sosyal sorumluluk kavramının konuşulmadığı yıllarda firmalar kurdukları basketbol takımları ile ligde mücadele ederken bir yandan reklamlarını yapıyor, bir yandan ülke sporuna katkıda bulunuyorlardı. Eczacıbaşı, Tofaş, Efes Pilsen, Ülkerspor, Oyak Renault bu akımın öncüleri idi. Bu takımların pek çoğu bugün yok. Şimdi de Oyak Renault takımı çok da gürültü çıkmadan ligden çekildi. Sebep sadece söylediği gibi ekonomik değil. Bu karar, takımın para kaynağı şirketin ve ülkedeki tüm spor sponsorluk camiasının stratejisindeki bir değişiklikten de kaynaklanıyor.

90′lardaki müessese takımları yeni milenyumda sponsor destekli takımlara evrildi. Bu dönemde firmalar için farklı spora destek ve spordan yararlanma yolları çıktı. Müessese takımı kavramı sponsorluk anlaşmalarına dönüşmeye başladı. İlk olarak, Ülker kendi ismin taşıyan Ülkerspor takımını kapatarak Fenerbahçe’nin ana sponsoru oldu. Galatasaray ve Beşiktaş’ın isim sponsorluğu da alınarak bir takımdan 3 tane büyük sponsorluk çıkartıldı. İlerleyen yıllarda isim sponsorluğu yoluyla takım destekleme işi voleyboldaki Vakıfbank Güneş Sigorta Türk Telekom takımı gibi zincirleme isim tamamlaması dönüştü. Geçmişin müessese takımlarından geriye birkaç tane kaldı. Efes Pilsen alkollü içecek firmalarının spor sponsorluklarına karşı çıkan yasağa holding ismi olan Anadolu Efes’i kullanarak direniyor. Türk Telekom yoluna devam ederken eskilerden kalan bir müessese takımı daha ligden çekilme kararı aldı.

Oyak Renault takımı mücadele ettiği basketbol liginden çekilme kararını ekonomik sebeplerle açıklıyor. Tofaş gibi altyapı faaliyetlerine devam edecekler. Kötünün iyisi diyebiliriz. Oyak Renault ile Tofaş’ın kararları arasında yıllar olsa da sebepleri benzer. Bursa’nın iki büyük otomotiv fabrikası senelerce Bursa takımlarının destekledi ama ikisi için de bunun bir yararı kalmadı. Artık fabrikaların değil markaların reklamının yapılması gereken bir zaman geldi. Tofaş sadece kendi ürettiği değil yurt dışından ithal ettiği FIAT’ın da tanıtımını yapmak istiyor. Üretim yeri değil marka satıyor. Bu yüzden Hollywood veya NBA yıldızlı reklamlar gerekiyor. Renault yaz başından bu yana Megane modelinin tanıtımı için NBA yıldızlarını kullanıyor. Mehmet Okur ve Kareem Abdul Cabbar’ı Türkiye’ye getirip program program gezdirmek ikinci ligde mücadele eden bir takımdan daha fazla geri dönüş sağlıyor. NBA yıldızlarının da bir bedeli var, bu bedeli ödeyip reklam yayınlatmak varken bir takıma yatırım yapıp sebat etmek kurumların işine gelmiyor.Sponsorluk hem daha iletişime yönelik hem de daha az terle alınan daha tatlı bir getiri. Firmaların esas amacının kar olduğunun düşünürsek bu kararları mantıklı. Yine de içimiz Türk sporu için cız ediyor.

Dediğim gibi bir taraftan haklı nedenleri olan diğer bir taraftan üzücü bir strateji. Devam eden bir şeyi bitmeye, mevcut yapıyı bozmaya karşı olsam da esas işi spor olmayan kurumların kulüpçülüğü sürdürmesini zor görüyorum. Ama bir taraftan da Türk Hava Yolları’nın açtığı, “parasını verir alırız” prensipli ufuk açma operasyonunun yanlış yerlere gidebileceğini gösteriyor. THY’nin bugüne elle tutulur bir sosyal sorumluluk projesi yapmadan veya ülke sporuna artı değer yaratmadan para harcaması sponsorluk modelinin zayıf noktasını oluşturuyordu. Şimdi ise kötü örnek oluyor. Herkesin gözü artık yıldızlarda. İş o yıldızları sadece reklam için takımda oynatmaya kadar vardı. İşte bu yüzden Türk Havayolları Beşiktaş takımına poster ve reklam yıldızı olmaları için Deron Willams’la ve Kobe’nin transfer edilmesini sağlıyor. Ya da Renault NBA yıldızlarının reklam için kiralamayı takım yürütmeye tercih ediyor. Hem kulüpler hem firmalar reklam kokan hareketlere yöneliyor.

Çünkü artık sponsorluk stratejileri, kendi diktiği takım elbise ile yakışıklı görünmek yerine kiralık smokinle havalı görünmek üzerine kuruluyor.

Paylaş
  • Digg
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • email
  • FriendFeed
  • LinkedIn
  • MySpace
  • StumbleUpon
  • Technorati
  • Twitter

Tags: , , , , ,

Yorum Yaz